Zeitschrift für die Welt der Türken
KARAYCANIN KIRIM DİYALEKTİNDE CÜMLENİN YAPISAL-İŞLEVSEL ÖZELLİKLERİ: İBRANİ HARFLİ METİNLER ÜZERİNE BİR İNCELEME
Makale Bilgileri
| Başlık (Türkçe) |
KARAYCANIN KIRIM DİYALEKTİNDE CÜMLENİN YAPISAL-İŞLEVSEL ÖZELLİKLERİ: İBRANİ HARFLİ METİNLER ÜZERİNE BİR İNCELEME |
| Başlık (İngilizce) |
STRUCTURAL-FUNCTIONAL FEATURES OF THE SENTENCES IN THE CRIMEAN DIALECT OF THE KARAI: A STUDY ON HEBREW TEXTS |
| yazar | Doktora Hayal ASGARLİ  |
| Anahtar Kelimeler | Karayca,cümle,özne,yüklem,sözdizimsel yapı,sade cümle,birleşik cümle |
| DOI | https://doi.org/10.5281/zenodo.19367758 |
| dosya | İndir (PDF) |
Özet
Türk dilleri Kıpçak grubuna ait Karay dilinin tarihsel gelişimi sırasında üç farklı diyalekt ortaya çıkmıştır: Trakay, Haliç ve Kırım lehçeleri. Bu diyalektlerin her birinin fonetik, leksik ve gramatikal özelliklerinde belirgin farklılıklar gözlemlenmektedir. Diyalektler arasında ortaya çıkan bu önemli farklılıkların başlıca nedeni, Karaylara ait birleşik bir devlet yapısının bulunmaması ve onların dünyanın farklı bölgelerinde, çeşitli dil, din ve kültürlerin etkisi altında yaşamış olmalarıdır. Karay Türkcesinin diyalektleri, uzun süreli dil teması sonucunda birtakım özgün özellikler kazanmıştır. Söz konusu ayırt edici özellikler, dilin tüm katmanlarında olduğu gibi, sözdizimsel yapısında açıkça görülmektedir. Bu makalede, Karaycanın Kırım diyalektine ait metinler temel alınarak cümle kavramı, temel cümle türleri ve yapısal özellikleri bilimsel açıdan incelenmektedir. Araştırmada cümle kavramı, söz dizimi, cümlelerin iletişimsel türleri ve yapısal özelliklerine göre sınıflandırılması ele alınmaktadır. Türk dillerinden biri olan Karayca cümle, onun çeşitli türleri ve söz dizimi bakımından diğer Türk dilleriyle benzer özellikler göstermektedir.
During the historical development of the Karaim language, which belongs to the Kipchak group of Turkic languages, three different dialects emerged: the Trakai, Halych, and Crimean dialects. Each of these dialects exhibits notable differences in terms of phonetic, lexical, and grammatical features. The main reason for the emergence of these differences among the dialects is the absence of a unified state belonging to the Karaim communities and the fact that they lived in different regions of the world under the influence of various languages, religions, and cultures. As a result of long-term language contact, the dialects of the Karaim language have acquired a number of distinctive characteristics. These distinguishing features are clearly reflected not only in the phonetic, lexical, and morphological layers of the language but also in its syntactic structure. This article examines the concept of the sentence, the main types of sentences, and their structural features on the basis of texts belonging to the Crimean dialect of Karaim. The study addresses the concept of the sentence, word order, the communicative types of sentences, and their classification according to structural features. As one of the Turkic languages, Karaim language shows considerable similarities with other Turkic languages in terms of sentence structure, sentence types, and word order.
